DAANDIWWAN KUDHAA LAMAAN GEGGESAA CIMAAN NAMOOTA KAAN IRRA ITTI ADDA TA’U.

DAANDIWWAN KUDHAA LAMAAN GEGGESAA CIMAAN NAMOOTA KAAN IRRA ITTI ADDA TA’U.

Kan Barrese:Loolii Daaskaal          Kan hiike:Tamasgeen Axinaafuu       Maddaa:Inc.com

•Qabxiiwwan Armaan gaditti Eraman irratti Hundaa’uun Dandeetti Geggesumaa kee Gabbifadhuu.
•Geggesaa akkaa hojii gegeesaa,Dura taa’a fi Hojii Umaa gaarii ta’u yoo barbaadee Namoota kan irra caaltee argamuu qabda.
•Dandettiwwan ittin Geggeessaa gaariin caalee argamuu keessa meeqan isaanii qabdaa? Meeqan isaanii qabachuu barbaaddaa?
♦Yoo Geggesaa cimaa ta’u barbaade፦
1.Namootnii atii geggesituu Miirri Gatii qabachuu akka itti dhagahamuu godhii!
Namnii hunduu gatii qabaachuu barbaada.Gaggessa gaariin namootnii dalaagaa isaaniif kabaja qabaachu isaanii amanee akka fudhatte amansiisaan.Qaama jijjiramaa akka ta’aniis himaaf.
2).Yeroo kee hordooftoota kee wajjin dabarsii!
Waa’ee namoota geggessituu sirritti hubachuuf yeroo kee wajjin dabarsun dirqamaa.Kan atii jette qoftii hojjitti akka hiikamuuf hin deemin. Yeroo hundaa dubbachuu irra dhageefachuus filadhu.Yeroo Walqunnamtii hordooftootakee wajjiin qabduu cimsaa deemtu Waligaltee gaarii akka ijaaraa jirtu beekii.

3)Amanamaa ta’i.Yoo haalli badaan dhufelle Yaada fulduratti deemsiisu qabaadhuu!
Yaada kee iftoominaan ibsachuuf haala kam keessa yoo jiraatelle hin sodaattin.
4. Ceepha’amuutti beekii!
Sababa tarsiimoo atii kallattiin keessa qooda qabduu ykn Ga’umsaan geggesuu hafuu keen kuffatii dhufuun yoo ceepha’amtee cepha’amuu kee sana hin jibbin.Waan itti ceepha’amte sana foyyessuuf carraaqi;Ilaalcha boodatti hafaas of harkaa gatii.
5) Mo’icha argatte Hirii!
Gaggesaa gaariin qofaa isaa waan hunda akka galmaan hin geenye amana.Mo’ichii ati argatte garee itti dura bu’umsaan geggesituufi tokkoon tokkoon namaa gareen sun irraa ijjaarameen kan dalagamee waan ta’eef mo’ichaa kee hunda isaaniif qoodii.
6)Nama hojji isaatii qaxxalee ta’e waamii hojiin isaa gaarii ta’u jajiif!
Warrii atii geggesituu hojii gaarii isaan dalagan akka jaallatuuf haa baran.Daandii dalagaa isaan irra imalaa jiran sirrii akka ta’e mirkaneessif.Waan isaan hojjetaniifis galatoomfadhuun.
7)Abba irree hin ta’iin!
Waan hundaa qofaa koon beeke dalagaa osoo hin jedhin namootnii biroon bakka kee bu’uun akka dalagaan godhi.Itti gaafatamuumma kee bakka bu’umsaan laachuu jechuun namoota hojii irraa ari’achuu ykn Shakkamaa gochuu ykn kufaatiif isaan kennu jechuu mitii.Bakka bu’umsaan itti gaafatamumman laachuun gargaaruu,leenjisuu fi Karaa qabsiisuun bakka barbaachisteetti argamuu dabalataa.
8)Beekumsa kabajii!Dandeetti adda Jajii!
Namootnii dandeetti isaanii baasuun akka fayyadamaaniif ga’umsaa isaanii akka baasan godhii.
9) Of hin jajiin. Nama giddu galeessa jedhamuufiis hin jiraattin.
Hubadhuu፦Kalaqnii guddaan kan argamuu fixee gamaa bakka namaaf hin mijanee sanattidhaa. Kan ati safisaan fuldurratti imaltumoo yoo carraa siif dhufe of hin dabarsituu akkaa ta’eef beekuu qabdaa.

10)Humnaa namaa qabduu irratti hojjedhuu. Gatii qabnaam jedhanii akka amanan godhii!
Humni namaa atii geggessituu akkaa baratanii guddataniif baasii akkaa qarshii,yeroo fi humnaa atii itti baastuu bu’aa atii silaa isa isaan barsiisuuf guddisuuf baastuu kana hambifatte argaattu yeroo dheeraa keessatti dachaan caala.
11) jajjabinaaf hamilee nama namaa kennu ta’i!
Namoota ga’umsa dhokkataa keessa isaanii adda baasuun hin beekne itti agarsiisuun akka isaan baasanii fayyadamaaniif Haamileef jajjabina laadhuuf.
12) Afuura tokkumaan garee keessatti hojjechuu ijaarii.Waan hojjetamuu hunda kessatti gareewwan hundaa hirmaachisii.
Bu’aa har’a qophaa fiigdee argattu caalaa gareen hojjechuu caalchifadhuu. Garee waan atii bartee bu’aa fiddu sana baru ijaaruu irratti yoo hojjetee bu’aa osoo addaan hin citin itti fufu argaachuu dandeessaa.
Kanaaf Geggeessaa namoota kaan irraa adda ta’e ta’uuf angoo waa hundaa akkaa dalagduuf si gargaaruu qabaachuu osoo hin taane geeggesaa Kaka’umsa horuu danda’u ta’uuttu siraa eegamaa! Gaggesiitootnii akkasii namoota waan gargaaraniif,Jajjabessaniif,waan jajaniif akkasumas hamilee waan kennaniif Onnee namootaa kessatti bakka gudda argaatu. Jarreen kun geggesitoota nurra adda ta’anidhaa!

Amajii 5,2016
Shaamboo